Welcome
Login / Register

የሚግሬን ራስ ህመም ምንድን ነው? what is a Migraine headache?

የሚግሬን ራስ ህመም ምንድን ነው (What is a Migraine headache)
(በዳንኤል አማረ ©ኢትዮጤና)

ሚግሬን የራስ ህመም በአእምሮ ውስጥ የሚፈጠሩ ለውጦች ውጤት ነው፡፡ ከፍተኛ የራስ ህመም ያስከትላል ይህን ተከትሎ በብርሀን መብራት ፣ድምጽና ሽታ በሽተኞቹ በቀላሉ ይረበሻሉ፡፡
የሚግሬን ህመም የሚከሰተው ጭንቅላታችንን ለሁለት በመክፈል በአንድ ክፍል/አቅጣጫ ብቻ ነው፡፡ በአንዳንድ በሽተኞች ላይ በሽታው ከመከሰቱ በፊት የተለየ የማስጠንቀቂያ ምልክት ማየት ይጀምራሉ ይህም ምልክት የብርሀን ነጸብራቅ ወይም ጥቁር ነጭ በአንድ አይናቸው ላይ ከማየት ጀምሮ እስከ ድካም (ግማሽ የሰውነት ክፍል) ሊደርስ ይችላል ፡፡ ይህ ምልክት ለጥቂት ደቂቃዎች ይቆዩና የራስ ህመሙ ሲጀምር ምልክቱ ማየት ያቆማሉ፡፡
ሁሉም የራስ ምታቶች ሚግሬንን አይወክሉም በተጨማሪም ሚግሬን ብቸኛው ከፍተኛ የራስ ህመም የሚያስከትል እንዳልሆነ ልብ ልንል ይገባል፡፡

✔የሚግሬን በሽታ እንዴት ይነሳል
በብዙ ምክንያቶች የሚግሬን በሽታ ይቀሰቀሳል፡፡ ከነዚህም መካከል 
• የሆርሞኖች መለዋጥ በተለይ በወር አበባ ጊዜ ሴቶች ለሚግሬን ራስ ምታት እንዲጋለጡ ያደርጋል 
• አንዳንድ የወሊድ መቆጣጠርያዎች ሚግሬንን ይቀሰቅሳሉ 
• የተለያዩ ምግቦች ለምሳሌ 
o ቀይ ወይን 
o የቆዬ አይብ
o ስጋ ሳይበላሽ እንዲቆይ የሚያደርጉ ጭሶች (ሬት ናይት)
o ሞኖሶዲየምግሉታሜት
o ሰው ሰራሽ ማጣፈጫዎች
o ቸኮሌት
o የእንስሳት ተዋጽኦዎች
o ከመጠን በላይ መተኛት
o የአልኮል መጠጦች
o ጭንቀት
o ለከፍተኛ ቀስቃሽ ነገሮች መጋለጥ እንደ ከፍተኛ ብርሀን ከፍተኛ የሚጮህ ድምጽ እና ከባድ ሽታዎች ናቸው

✔የሚግሬን በሽታ መነሻ ምንድን ነው
ትክክለኛው የሚግሬን በሽታ በመነሻው ባይታወቅም በአእምሮ ሴሎች መካከል መልእክት የሚያስተላልፍ ኬሚካሎች መለዋወጥ ለዚህ በሽታ መነሻ ይሆናል ተብሎ ይገመታል፡፡
ለሚግሬን በሽታ የሚያጋልጡ ነገሮች ምንድን ናቸው 
• በሚግሪን ከተያዙ 25 ፐርሰንት የሚሆኑ በሂዎታቸው በሆነ አጋጣሚ ለዚህ በሽታ ይጋለጣሉ፡፡
• አብዛሀኛዎቹ የሚግሪን ተጠቂዎች ሴቶች ናቸው ከጉርምስናና ወጣትነት ግዜ በኋላ በበሽታው የመጠቃት ንጥጥር ሴት ለወንድ 3 ለ 1 ነው፡፡ የቤተሰብ የዘር ሀረግ በሚግሬን በሽታ የሚጠቁ ከሆነ እርሰዎም የመያዝ እድል አለዎት ፡፡

✔የሚግሬን በሽታ ምልክቶች
መደበኛ /የተለመዱ የሚግሬን በሽታ ምልክቶች እነሆ 
• በግማሽ የጭንቅላታችን ክፍል ከባድ የራስ ህመም
• ማቅለሽለሽና ማስታወክ
• በብርሀን/መብራት በቀላል መረበሽ
• በከፍተኛ ጩኸት/ድምጽ በቀላል መረበሽ 
• የአይን ህመም ናቸዉ
የሚግሪን በሽታ ክፍል/ደረጃ ያለው ህመም፤የትርታ መረበሽ፤መረበሽ በአካላዊ እንቅስቃሴዎች/ተግባሮች የሚነሳ እና ከማቅሽለሽና ትዉከት የተያያዘ በተጨማርም ፎቶፎቢያ እና ፎኖፎቢያ (ለብርሀንና ድምጽ ጥላቻ መኖር ) በሽታ በማለት አለም አቀፍ የራስ ህመም ማህበር ይገልጸዋል ፡፡
የሚግሪን በሽታ ህመም ከጀመርን ከጥቂት ሰአት/ቀናቶች ይችላል፡፡በችኮላ መራመድ/መሄድና ወደ ከፍታ ቦታዎች ለምሳሌ ፎቅ ስንወጣ የበሽታዉን ህመም ያባብስዋል፡፡አንድ ሶስተኛ የሚሆኑት በሽተኞች የተለየ ምልክቶች ይኖራቸዋል፡፡ይህ ምልክት ጊዜያዊ የእይታ መስተጓጎል ሲሆን በምናየው ነገር ላይ ክብ ጥቁር ነጥብ መታየት እና አንፀባራቂ ብርሃን በአንድ ወይም ሁለት አይናችን ዉስጥ ማየት ነው፡፡አልፎ አልፎ ግማሽ የሰዉነታቸን ክፍል መዛል/መድከም ሊከሰት ይችላል፡፡ የተለየ አካላዊ ምልክቶች በሚግራን በሽታ ላይ አይታይባቸዉም፡፡

✔ የሚግሬን በሽታ ህክምና
አለም አቀፍ የራስ ህመም ድርጅት እንዳወታዉ ክፍፍል ከሆነ አንድ ሰዉ የሚግራን በሽተኛ ለመባል ቢያንስ 5 ጊዜ የራስ ህመም ሲያጋጥመዉ እና የሚከተሉትን መመዘኛዎች ሲያማላ ነዉ፡፡
• ከ4-72 ሰአት የሚቆይ የራስ ህመም 
• የራስ ህመሙ ከሚከተሉት ሁለት ምልክቶች ለኖሩት ግድ ይላል ፡ወትነት ያለዉ ወይም ተመሳሳይ ቦታ ላይ፤ የልብ ምት በጭንቅላት አካባቢ 
• መካከለኛ ወይም ከባድ የህመም ደረጃ 
• የሚከተሉትን አካላዊና ስናደርግ የሚባባስ ወይም ለመተግበር አለመፈለግ ለምሳሌ ስንራመድ ስንሄድ ወይም ደረጃ /ፎው ስንወጣ የሚባባስ ከሆነ 
• በራሽ ኅመም ጊዜ አንድ ሲኖር 
• ማቅለሽለሽ ወይም ማስታወክ 
• ፎቶ ፎቢያና/ወየም ፎኖፎቢያ
• የራስህመምሙ ወደ ሌላ ችግሮች /ህመሞች የማይሸጋገር ከሆነ ናቸው ፡፡

✔የሚግሬን በሽታ መድሀኒቶች 
የሚግሬን በሽታ መድሀኒቶች የሚወሰነው የራስ ህመሙ በምንያህል ድግግሞሽ ይከሰታል
እና ይህ ህመም ለምን ያህል ግዜ ይቆያል በሚል ሀሳቦች ላይ ነው 
የሚግሬ እራስ ህመም የተለያየ ሲሆን እንደ አሲታሚ ሆፊን ወይም አቡፕሮፊን እንዲሁም የመድሀኒቶችን ያጠቃልላል፡፡ 
• ትሪኘቴንስ
• ትሬኘቴንስ(ሱማትሪኘቴን፣ሪዘትሪንቴን፣ኢሊትሪፕቴን፣ዞልሚትሪፕቴን፣ናራትረፕቴን አልሞትቴን እና ፈሮቫትረፕቴን ሲሆኑ የሚግሬን ህምም በከፍተኛ ሁኔታ የማዳን ብቃት አላቸው፡፡
• ማንኛውም የሚግሬን በሽተኞች እነዚህን መድሀኒቶች መውሰድ የለባቸውም እነዚህ መድሀኒቶች ለመውሰድ የተለያየ እገዳ የሚደረግባቸው በሽተኞች ይኖራሉ፡፡
• አንዳንድ መድሀኒቶች በቤት ውስጥ ሊወሰድ የሚችሉ ሲሆኑ ሌሎች ደግሞ በጠየና ባለሙያዎች እያለ ውስጥ ሆነው የሚወሰድ ናቸው፡፡
• ናርኮቲን የናርኮቲክስ መድሀኒቶች የሚግሬን በሽታን ለማከም ተመራጭ አይደለም እነዚህ መድሀኒቶች የራስ ህማችን ድጋሜ በሚያምን ጊዜ የምንጠቀማቸው ናቸው፡፡

✔ራሳችንን የማከምና የአኗኗር ለውጦች 
በሚግሬን በሽታ የሚሰቃዩ ሰዎች የህሙማን ድግግሞሽ ና ጥንካሬ ለመቀነስ ከፍተኛ ሚና መጫዎት ያለብን ስራሳችን ነን፡፡ ለራስ ህመም የሚያጋልጡንን ምክንያቶች ጠንቅቀን ካላየናቸው በኋላ የአኗኗር ዘይቤን ማሻሻል ህመሙን ይቀንሰዋል፡፡ የሚከተሉትን ተግባራዊ ያድርጉ፤፤
• የምንመገብበትና የምንተኛበት ሰአታችንን መደበኛ ፕሮግራም ማድረግ( ሁል ጊዜ በተመሳሳይ ሰዓት) 
• በሽታን ሊቀንሱ የሚችሉ ምግቦችን መመገብ ማቆም
• የፈሳሽ ድርቀትን ማስወገድ ምክንያም እጥረት እንዳንድ ሰዎችን በሽታውን ሊቀንስባቸው የሚችል ነው 
• መደበኛ ስፖርታዊ እንቅስቃሴዎች

✔እንቅስቃሴ እና ሚግሪን
አንዳንድ ሰዎች ጡንቻዎችን የሚያፍታቱ ስፖርቶች ሲሰሩ የሚግሬን ህመምን ይቀንስላቸዋል፡፡ ለዚህ ምሳሌ የሚሆኑ የአአምሮና ሰውነት ውህደቶች የሚጠይቁ ስፖርቶች መካከል 
• ሜዲቴንሽን(መመሰጥ)
• የጡንቻዎች ማፍታቻ ስፖርቶች
• ዮጋ
• በግጥም ሙዚቃና ስእሎች መመሰጥ

✔አመጋገብና ሚግሬን
ለሚግሪን በሽተኞች የሚሆኑ የተለያዩ ምግቦች የሉም ነገር በላይ እንደተጠቀሰዉ የሚግሬንን ህመም የሚቀሰቅሱ ምግች ከመዉሰድ መቆጠብ ነዉ፡፡
የአልኮል መጠጦች የአንዳንዱ ሰዎችን ሚግሬን በሽታን ይቀሰቅሳሉ፡፡

መልካም ጤንንት!!!
ለበለጠ የጤና መረጃ ይህን ገጽ ላይክ ያድርጉት
www.facebook.com/EthioTena

Related Articles

Post your comment

Comments

Be the first to comment